Australisch bezoek aan Vlieland laat Willem de Vlamingh herleven

20 februari 2017 - Op donderdag 2 maart 2017, driehonderdtwintig jaar nadat VOC-schipper Willem de Vlamingh aan land ging in West Australië, brengt de Australische ambassadeur Mr. Brett Mason een bezoek aan Vlieland, de thuisbasis van De Vlamingh. Een culturele uitwisseling waarbij de gezamenlijke geschiedenis het uitgangspunt vormt.

Expeditie

Aan het eind van de 17e eeuw maakt een kleine vloot onder leiding van Willem de Vlamingh de reis naar het Onbekende Zuidland. Een expeditie in opdracht van de Amsterdamse burgemeester en VOC-bestuurder Nicolaes Witsen. Op zoek naar nieuwe rijkdommen voor de VOC en als ’t even kan wat exotische voorwerpen voor de persoonlijke verzameling van de burgemeester, zeilen de schepen bijna drie maanden lang langs de verraderlijke kust van West Australië. De opvarenden verbazen zich over de uit de kluiten gewassen ratten op een paradijslijk eiland, roeien hun sloepen stroomopwaarts over een rivier waarin talloze zwarte zwanen zwemmen en trekken onder een brandende zon door het onherbergzame binnenland.

Tinnen schotel

Het is donderdag 4 februari 1697. De Vlamingh zit aan de grote tafel in de kajuit. Voor hem ligt de schotel die collega-schipper Dirk Hartog in 1616 op Cape Inscription achterliet en die zijn mannen bij toeval hebben gevonden. Hij laat zijn vingers over de groeven glijden:

-    1616
DEN 25 OCTOBER IS HIER
AENGECOMEN HET SCHIP DEENDRACHT
VAN AMSTERDAM DE OPPERKOPMAN GIL
LIS MIBAIS VAN LVICK SCHIPPER DIRCK HATICHS
VAN AMSTERDAM DE 27 DITO TE SEIL GEGHM NA BAN
TVM DE ONDERCOOPMAN JAN STINS DE OPPERSTVIER
MAN PIETER DOEKES VAN BIL ANNO 1616

De vondst van de Hartogschotel is de kroon op een verder teleurstellende expeditie. Het land is dor en droog. Goud of andere schatten heeft men niet gevonden. Nicolaes Witsen zal slechts een doosje met schelpen, een bundeltje hout en elf kustprofielen, geschilderd door Victor Victorz, kunnen toevoegen aan zijn verzameling ‘rariteiten’.

De geschiedenis herleeft

Met de onthulling van een replica van de Dirk Hartogschotel in Museum Tromp’s Huys en het aanbieden van een jeugdboek aan de ambassadeur van Australië en de gemeente Vlieland, wordt de eeuwenoude verbintenis tussen beide landen gevierd. Meester Cees Visser en zijn leerlingen (groep 7/8 van De Jutter) laten de geschiedenis herleven en richten, met hun verzoek aan de ambassadeur om een eerste voorwerp in hun rariteitenkabinet te plaatsen, het oog op een gezamenlijke toekomst.

Dirk Hartogschotel

In oktober 2016 was het 400 jaar geleden dat VOC schipper Dirk Hartog landde op de westkust van Australië. De tinnen schotel die hij achterliet, werd tachtig jaar later gevonden door de bemanning van de Geelvinck, het schip van Willem de Vlamingh. De schipper nam de tekst over op een nieuwe schotel en liet deze aan een paal slaan. Het origineel nam hij mee naar Batavia. De Hartogschotel wordt gezien als het eerste Europese voorwerp op Australische bodem.
Een replica van de Hartogschotel werd op 1 januari 2017 aangeboden aan burgemeester Tineke Schokker van Vlieland. De heer Auke Poppema deed
dit namens de heer Albert Veldkamp, ere-voorzitter van het Scheldeloodsenkoor uit Vlissingen. Directeur Elsje de Ruijter van Museum Tromp’s Huys heeft
de schotel vervolgens dankbaar aangenomen, omdat de schotel een prachtige aanvulling is op het verhaal over de Vlamingh, zoals het in het museum wordt verteld. Ook de 90-jarige Veldkamp zal 2 maart aanwezig zijn.

Het vergeten schilderij

In ‘Het vergeten schilderij’, een jeugdroman van Anke den Duyn en geïnspireerd op de expeditie naar het Onbekende Zuidland, krijgt Luna van haar oma een rariteitenkabinet. In de laatjes van het kastje ontdekt ze allerlei interessante voorwerpen. Deze souvenirs uit de Gouden Eeuw vertellen het verhaal van de expeditie en geven een beeld van de geschiedenis.

Leerlingen van groep 7/8 van De Jutter worden uitgedaagd een vakje in een nieuw rariteitenkabinet te vullen met een herinnering aan de wereld in de 21ste eeuw om op deze manier kinderen die over drie eeuwen zullen leven iets te vertellen over ons leven, onze zorgen en dromen. De Australische ambassadeur zal de eerste bijdrage aan het rariteitenkabinet leveren.