1666 in breder perspectief - Willem van de Velde terug op Vlieland

5 augustus 2016 - 7 januari 2017

Op 19 en 20 augustus 1666 sloegen de Engelsen toe. Ze staken de handelsvloot op de rede van Vlieland en het dorp West-Terschelling in brand. Meestertekenaar Willem van de Velde (1611-1693) legde deze ramp vast met pen, penseel en inkt. Deze schitterende tekening en vele anderen tekeningen en prenten zijn terug op Vlieland.

In de periode van 1652 tot 1674 was de Nederlandse Republiek tot driemaal toe in oorlog met het Engelse Koninkrijk. Beide naties betwisten elkaar de zeggenschap over koloniën, nederzettingen en handelsroutes. Ondanks verbeteringen aan de vloot, brachten de Engelsen de Nederlanders in de tweede Engels-Nederlandse oorlog (1665-67) soms nog zware slagen toe. De overwinning van de één werd – soms weken later alweer! – teniet gedaan door een overwinning van de ander.

Gaspar Bouttats - Brand op Terschelling 
(Collectie Rijksmuseum)

In 1666 brachten de Engelsen zo'n zware slag toe aan Nederland. Onder bevel van de Engelse schout-bij-nacht Robert Holmes, stak op 19 augustus een Engels konvooi 170 schepen in brand die op de rede van Vlieland lagen te wachten op een bevel om weg te varen. Het was Holmes gelukt om de Republiek daar te treffen waar het gevoelig was: de overzeese handel. Een indrukwekkende overwinning van de Engelsen op de Nederlanders. De ramp wordt ook wel Holmes’ Bonfire genoemd (Holmes’ vreugdevuur).

De Nederlandse vloot nam wraak tijdens de alom bekende Tocht naar Chatham.

Op deze tentoonstelling zijn bruiklenen te zien uit het Amsterdam Museum, Het Scheepvaartmuseum, Museum Boymans van Beuningen en het Rijksmuseum. De rode draad door de tentoonstelling zijn de tekeningen van de 17de eeuwse kunstenaar Willem van de Velde, een chroniqueur van zijn tijd.

De feestelijke opening vond plaats op 19 augustus om 15.00 uur door de heer Verkerk, Commandant Zeestrijdkrachten en Admiraal Benelux.