Twee kanonnen voor de deur

Ramp in 1666 komt naderbij

2 juni 2014 - Sinds 28 mei staat er niet één, maar staan er twee kanonnen voor de deur van Museum Tromp’s Huys. Het kanon van de Lutine heeft gezelschap gekregen van een veel ouder exemplaar uit de tijd van de Engels-Nederlandse oorlogen.

Aanleiding voor het plaatsen van dit kanon is de eerstvolgende tentoonstelling getiteld ‘Brand! Brand! Daar komen ze!’
Al sinds jaar en dag staat een kanon van de Lutine voor het museum. Ontelbare kinderen zijn al bovenop het kanon geklommen en door hun (groot)ouders gefotografeerd. Dat kanon is afkomstig uit het Engelse fregat Lutine, dat in 1799 vastliep op een zandbank tussen Vlieland en Terschelling.

De Lutine was in dat jaar met een lading goud en zilver onderweg naar Hamburg. Een dag na het uitvaren stak er een flinke storm op de Noordzee op. De Lutine raakte uit koers. Het schip strandde tussen Vlieland en Terschelling op een zandbank. Alle 270 opvarenden, op één na, zouden zijn omgekomen. Ook de gehele lening van goud en zilver verdween in de zee. Door de jaren heen zijn er veel bergingspogingen gedaan naar de Lutine en zijn schat. Hoe groot die is, is niet meer bekend. De verzekeringsmaatschappij Lloyds uit London is in 1838 alle documenten over de Lutine verloren door brand.

Het tweede kanon is afkomstig uit een Amsterdams oorlogsschip, ten onder gegaan in 1630 voor de Terschellingse kust. Vergelijkbare kanonnen moeten aan boord zijn geweest van de oorlogsschepen die in 1666 in vlammen zijn opgegaan. Met enige fantasie zie je die oorlogsschepen op de rede liggen, de aanval van de Engelsen met hun ‘bronzen geschut’ – tevergeefs – afwerend.

Eeuwen op de zeebodem hebben er niet toe geleid dat het kanon helemaal is vlak gepolijst. Nog duidelijk leesbaar is: ‘Henricvs Mevrs me fecit’, latijn voor ‘Henricus Meurs heeft mij gemaakt’. Henricus Meurs was geschuts- en klokkengieter te Utrecht. Daarnaast staat op het kanon de tekst: ‘Admiraliteit residerende i Amstelredam’.

Het kanon is door duikteam Ecuador van Terschelling in bruikleen aan het museum gegeven voor de duur van de tentoonstelling ‘Brand! Brand! Daar komen ze!’ van 1 juli – 4 oktober 2014. Het is op woensdag 28 mei j.l. met de ‘Ursus’ van het duikteam van Terschelling naar de haven van Vlieland gebracht en door Klaas Houter van de firma Jan van Vlieland voor de deur van het museum in de Dorpsstraat geplaatst.