Matak Fontein

Klik voor een vergroting

Dit schilderij staat voor een verhaal. Of eigenlijk voor meerdere verhalen. Het is eind 2014 met rente uit het legaat van Neeltje Kat aangekocht van een particulier (zie ook het persbericht daarover). Het heeft model gestaan voor de recente oprichting van het Neeltje Katfonds. Het schilderij zelf heeft tijdens de Tweede Wereldoorlog een beschadiging opgelopen door een granaatscherf. Aan de achterzijde is dat goed te zien.

Het werk toont een rotskust, zee en een geleidelicht met in de verte een vuurtoren. Het werd door Betzy Akersloot-Berg geschilderd. Mevrouw Ragnhild Bing, destijds wonend in Harlingen, heeft het van haar gekocht. Misschien trok dit Noorse tafereel Ragnhild zo aan omdat het haar aan haar geboorteland deed denken. Ragnhild Bing was namelijk net als Betzy een Noorse vrouw, die getrouwd was met een Nederlander, Pieter Dirk Fontein. Hun zoon Fredrik, geboren 4 april 1888, mocht zich bij Koninklijk besluit van 19 januari 1907 Fredrik Matak Fontein noemen. Blijkens zijn overlijdensakte noemde Pieter Dirk zichzelf overigens ook Matak Fontein. 

Het museum heeft het schilderij gekocht van de achterkleinzoon van Ragnhild Bing, de heer Jan Fontein, wonende in Basel, Zwitserland. Hij noemde Ragnhild de ‘Noorse dame’. Jan Fontein heeft het schilderij destijds van zijn grootvader Fredrik Matak Fontein gekregen ‘om goed op te passen’. Die last heeft het museum nu van hem overgenomen. Het schilderij is met een bijdrage van de Stichting Recreatiebelangen Vlieland uit Zwitserland opgehaald. Vervolgens is het schilderij vakkundig door Wil Werkhoven in Makkum gerestaureerd, onder de voorwaarde dat aan de achterzijde de reparatie van de granaatscherf zichtbaar zou blijven. En dat is gelukt.

Jan Fontein vertelde nog een leuke anekdote toen we het schilderij bij hem in Basel ophaalden. Zijn grootouders hadden een huisje op Vlieland. Dat was nog voordat er waterleiding naar de huisjes was aangelegd. Wie stromend water wilde hebben, pompte elke dag water op naar een vat boven de kraan. Gebruikelijk was dat grootmoeder die taak aan het begin van de vakantie opdroeg aan één van haar (schoon)zoons. De vader van Jan Fontein, tabakproducent in Indonesië, besteedde dat vervolgens uit aan een jongen uit het dorp. Dit tot groot ongenoegen van zijn grootmoeder, die dat maar koloniale toestanden vond. De jongen kwam echter maar al te graag elke dag uit het dorp om voor een paar centen het water te pompen. Hij moet nu zo rond de 70 jaar oud zijn. Herkent iemand zich in dit verhaal?